Zapalenie wsierdzia
Z punktu widzenia przyczyn powstawania i mechanizmów rozwoju wyróżniamy bakteryjne zapalenie wsierdzia i reumatyczne zapalenie wsierdzia. Choroba powstała na tle zakaźnym. Dochodzi do niego, gdy bakterie przedostaną się do krążącej krwi, przeważnie z jamy ustnej, ale czasem z innych części ciała.
Bakteryjne zapalenie wsierdzia
Bakteryjne zapalenie wsierdzia jest przeważnie jedną ze składowych ogólnoustrojowego zakażenia zwanego posocznicą. Jest ono wywołane przeważnie przez bardzo zjadliwe bakterie, z którymi na skutek osłabionych sił odpornościowych organizm nie bardzo może sobie poradzić. Proces zapalny obejmuje zwykle zarówno wsierdzie ścienne, jak i zastawki. Na zastawkach powstają różnorakie nacieki zapalne w postaci nieregularnych wyniosłości (mikroropnie), doprowadzające do owrzodzeń, przedziurawień i tym samym do różnorakich zniekształceń zastawek, czyli do powstania wad serca, dających możność wysłuchania szmerów patologicznych.
Bakteryjne zapalenie wsierdzia może mieć charakter burzliwy, ciężki ostry, jak to bywa w ciężkim ogólnoustrojowym zakażeniu z gorączką. Chory czuje bardzo duże osłabienie, bardzo szybką akcję serca, z trudem się porusza i łatwo się męczy.
Jednym z pierwszych objawów podostrego bakteryjnego zapalenie wsierdzia są przedłużające się po drobnych zabiegach operacyjnych stany podgorączkowe, którym niekiedy towarzyszą dreszcze. Później pojawia się postępujące pogorszenie samopoczucia, ogólne osłabienie, łatwe męczenie się, niekiedy poty, bóle stawów i coraz wyraźniej nasilająca się niedokrwistość.
Reumatyczne zapalenie wsierdzia
Reumatyczne zapalenie wsierdzia jest zazwyczaj efektem wciągnięcia w proces zapalny wsierdzia lub całego mięśnia sercowego w przebiegu gorączki reumatycznej. Gorączka reumatyczna polega na ogólnoustrojowym odczynie nadwrażliwości, wyzwolonym przez istniejące w organizmie zakażenie ogniskowe. Zapalenie obejmuje cała tkankę łączną. Umiejscawia się zazwyczaj w sercu. A szczególnie we wsierdziu i sierdziu.
Bardzo częstym następstwem przebytego reumatycznego zapalenia wsierdzia są różnorakie wady serca i ich konsekwencje, a także nawroty i zaostrzenia omawianego procesu chorobowego.
Reumatyczne zapalenie wsierdzia to ogólnoustrojowa choroba zwana gorączką reumatyczną, z ewentualnymi patologicznymi zjawiskami wysłuchiwanymi w sercu. W przeciwieństwie do bakteryjnego zapalenia wsierdzia w reumatycznym zapaleniu wsierdzia zarówno miejscowo na zastawkach, jak i posiewach z krwi zazwyczaj nie stwierdza się drobnoustrojów.
Opisane powyżej objawy nie są jednoznacznie charakterystyczne dla zapaleń wsierdzia, niemniej stanowią dostateczne przesłanki do zasięgnięcia porady lekarskiej.